W celu dodatkowej oceny wartości energetycznej koncentratu słonecznikowego K2 zastosowano system CVB NE2015, opracowany do oceny energii netto pasz dla świń. W przeciwieństwie do podejść regresyjnych, w których energię netto prognozuje się głównie na podstawie ogólnego składu chemicznego paszy lub obliczonej energii strawnej/metabolicznej, system CVB uwzględnia udział poszczególnych strawnych frakcji składników odżywczych oraz różnice w efektywności ich wykorzystania energetycznego przez organizm świń.
Obliczenia przeprowadzono na podstawie równania:
NE2015=11,70хDCP+35,74хDCFATh+14,14х(STAam−e+GOS+0,90SUGe) + 9,74хFCH+10,61хAC+14,62хPR+19,52хBU+20,75хETH+12,02хLA+13,83хGLYCEROL,
Energia netto, kJ/kg suchej masy (SM); DCP — strawne białko surowe; DCFATh — strawny tłuszcz surowy po hydrolizie kwasowej; STAam-e — enzymatycznie strawna skrobia; GOS — galaktooligosacharydy; SUGe — enzymatycznie strawne cukry; FCH — węglowodany fermentujące; AC, PR, BU oraz LA — odpowiednio kwas octowy, propionowy, masłowy i mlekowy; ETH — etanol; GLYCEROL — glicerol. Zawartość składników odżywczych w równaniu wyraża się w g/kg suchej masy (SM).
Ponieważ koncentrat słonecznikowy K2 jest suchym, niefermentowanym produktem paszowym, a w dostępnych wynikach jego analizy chemicznej nie stwierdzono zawartości kwasów organicznych, etanolu ani glicerolu, udział tych komponentów w obliczeniach przyjęto jako równy zero. W związku z tym dla K2 zastosowano skróconą formę równania.
NE2015=11,70хDCP+35,74хDCFATh+14,14х(STAam−e+GOS+0,90SUGe)+9,74хFCH
Pierwotny skład chemiczny koncentratu K2 przeliczono na suchą masę. Przy zawartości suchej masy wynoszącej 91,1%, stężenie białka surowego wynosiło 487,4 g/kg SM, tłuszczu surowego — 15,4 g/kg SM, skrobi — 40,6 g/kg SM, cukrów — 80,1 g/kg SM oraz włókna surowego — 107,6 g/kg SM.
W celu zwiększenia dokładności obliczeń wykorzystano eksperymentalne współczynniki strawności składników odżywczych, uzyskane w badaniach fizjologicznych (in vivo) na świniach dla analogicznych wysokobiałkowych koncentratów słonecznikowych. Na podstawie wyników badań CCPA-POTOKY dla PROGLOT SFC CP450 współczynnik strawności kałowej białka surowego wynosił 86,6%, a włókna surowego — 60,8%. Jednocześnie w badaniu Bangkok Animal Research Center dla analogicznego wysokobiałkowego koncentratu słonecznikowego ustalono współczynniki strawności tłuszczu surowego na poziomie 94,59% oraz skrobi — 95,72%. Tym samym w obliczeniach zastosowano połączenie wskaźników eksperymentalnych z dwóch niezależnych badań, dając pierwszeństwo danym CCPA dla białka surowego i włókna, a danym Bangkok Animal Research Center — dla tłuszczu i skrobi, których strawności w badaniu CCPA nie oznaczano oddzielnie. Takie podejście pozwoliło maksymalnie wykorzystać dostępne dane eksperymentalne uzyskane bezpośrednio na świniach oraz zminimalizować stosowanie tabelarycznych współczynników strawności.
Dla komponentów, w przypadku których brakowało eksperymentalnych współczynników strawności w obu badaniach, zastosowano poniższe założenia obliczeniowe:
Odpowiednio, przy zawartości białka surowego 487,4 g/kg SM i współczynniku jego strawności kałowej 86,6%, ustalonemu w badaniu CCPA-POTOKY dla PROGLOT SFC CP450, obliczeniowa zawartość strawnego białka surowego wynosiła: g/kg SM.
DCP=487,4×0,866=422,1″ ” g/kg SM
.Ponieważ w badaniu CCPA-POTOKY współczynnika strawności tłuszczu nie oznaczano oddzielnie, dla tej frakcji wykorzystano wartość eksperymentalną uzyskaną przez Bangkok Animal Research Center — 94,59%. Odpowiednio zawartość strawnego tłuszczu wynosiła:
DCFATh=15,4×0,9459=14,6″ ” g/kg SM
Analogiczne podejście zastosowano dla skrobi, ponieważ jej strawność w badaniu CCPA-POTOKY nie była oddzielnie oznaczana. Przy eksperymentalnie ustalonym przez Bangkok Animal Research Center współczynniku strawności skrobi 95,72%, obliczona zawartość jej enzymatycznie dostępnej frakcji wynosiła:
Przy tym dla frakcji tłuszczowej i skrobiowej przyjęto odrębne założenia metodyczne. Oznaczoną w K2 zawartość tłuszczu surowego przyjęto jako ekwiwalentną wskaźnikowi CFATh, ponieważ nie przeprowadzano oddzielnego oznaczenia tłuszczu po hydrolizie kwasowej. Eksperymentalnie ustalony w badaniu Bangkok Animal Research Center współczynnik ogólnej strawności skrobi zastosowano jako przybliżenie jej dostępności enzymatycznej, niezbędnej do obliczeń w systemie CVB NE2015.
Dla cukrów, których zawartość w K2 wynosiła 80,1 g/kg SM, brakowało eksperymentalnych współczynników strawności w badaniach CCPA-POTOKY oraz Bangkok Animal Research Center. Dlatego, zgodnie z przyjętym podejściem obliczeniowym, ich dostępność enzymatyczną przyjęto umownie na poziomie 100%. Zgodnie z równaniem CVB NE2015 udział energetyczny tej frakcji skorygowano dodatkowo współczynnikiem 0,90. Zawartości galaktooligosacharydów (GOS) nie oznaczano oddzielnie, w związku z czym w modelu obliczeniowym ich udział przyjęto jako zerowy.
Szczególnej uwagi wymagała ocena frakcji węglowodanowej K2. Zawartość związków bezazotowych wyciągowych (NFE / BAW) wynosiła 286 g/kg w paszy pełnej (w stanie naturalnym). Po odliczeniu analitycznie oznaczonej skrobi (37 g/kg) oraz cukrów (73 g/kg), pozostała frakcja NFE wynosiła 176 g/kg paszy pełnej, czyli 193,2 g/kg SM. Jednocześnie zawartość włókna surowego wynosiła 107,6 g/kg SM.
Włókno surowe rozpatrywano oddzielnie jako strukturalną frakcję węglowodanową. Zastosowano dla niego współczynnik strawności kałowej 60,8%, ustalony eksperymentalnie w badaniu CCPA-POTOKY dla PROGLOT SFC CP450. W rezultacie obliczeniowa ilość strawnej strukturalnej frakcji węglowodanowej wynosiła 65,4 g/kg SM. Jej udział energetyczny w modelu obliczeniowym oceniano według współczynnika CVB dla węglowodanów fermentujących — 9,74 kJ/g.
Dla pozostałej frakcji NFE (193,2 g/kg SM), której składu chemicznego i strawności nie oznaczano oddzielnie ani w badaniu CCPA-POTOKY, ani w Bangkok Animal Research Center, zastosowano założenie obliczeniowe przyjęte w poprzednim modelu oceny K2. Ponieważ frakcja ta nie obejmowała analitycznie oznaczonej skrobi, cukrów ani włókna surowego, rozpatrywano ją jako pośrednią pod względem dostępności frakcję węglowodanową. Jej współczynnik strawności przyjęto umownie na poziomie 97,86%, czyli jako średnią między eksperymentalnie ustaloną strawnością skrobi (95,72%) a przyjętą pełną dostępnością cukrów (100%). Aby uwzględnić pośredni charakter wykorzystania energetycznego tej frakcji, zastosowano współczynnik korygujący 0,95 — średnią wartość między współczynnikami przyjętymi dla skrobi (1,00) i cukrów (0,90).
Tym samym obliczeniowy udział głównych frakcji odżywczych w energii netto wynosił: strawne białko — około 4939 kJ/kg SM, tłuszcz — 520 kJ/kg SM, skrobia — 550 kJ/kg SM, cukry — 1019 kJ/kg SM, strawne włókno surowe — 637 kJ/kg SM, pozostała frakcja NFE — około 2540 kJ/kg SM.
W rezultacie sumaryczna obliczeniowa wartość energii netto koncentratu słonecznikowego K2 według zaadaptowanego podejścia CVB NE2015 wynosiła:
NE_2015≈10205″ kJ/kg SM”=10,20″ MJ/kg SM”,
lub:
NE_2015≈2439″ ” kcal/kg SM.
Z uwzględnieniem faktycznej zawartości suchej masy w K2 (91,1%) obliczeniowa wartość energii netto w produkcie naturalnym (paszy pełnej) wynosiła:
NE_2015≈2222″ ” cal/kg SM.
Otrzymaną wartość należy traktować jako ocenę obliczeniową, dostosowaną do zasad CVB NE2015, a nie jako bezpośrednio oznaczoną eksperymentalnie wartość energii netto. Jednocześnie wykorzystanie wyników dwóch niezależnych badań fizjologicznych na świniach pozwoliło znacząco wzmocnić podstawę eksperymentalną obliczeń. Dla białka surowego i włókna zastosowano współczynniki strawności kałowej uzyskane przez CCPA-POTOKY dla PROGLOT SFC CP450, odpowiednio 86,6% i 60,8%, podczas gdy dla tłuszczu i skrobi — wartości eksperymentalne z Bangkok Animal Research Center, odpowiednio 94,59% i 95,72%. Założeniami obliczeniowymi pozostają pełna dostępność enzymatyczna cukrów, brak oddzielnie uwzględnionego udziału GOS, a także współczynnik strawności i charakter wykorzystania energetycznego pozostałej frakcji NFE.
Zastosowanie odnowionego podejścia CVB NE2015 pozwoliło ocenić energię netto K2 na poziomie 2439 kcal/kg SM, czyli 2222 kcal/kg produktu w stanie naturalnym. Otrzymana wartość jest niższa w porównaniu z poprzednią oceną według CVB NE2015 — 2570 kcal/kg SM, co wynika przede wszystkim із zastosowania nowego eksperymentalnego współczynnika strawności kałowej białka surowego 86,6% zamiast wcześniej używanej wartości 95,72%, a także z doprecyzowania strawności włókna surowego z 63,40% do 60,8%. Tym samym włączenie wyników CCPA-POTOKY obniżyło szacunkową wartość energii netto K2 o około 131 kcal/kg SM (o 5,1%) i uczyniło ją bardziej konserwatywną w odniesieniu do faktycznego wykorzystania składników odżywczych przez świnie.
Jednocześnie otrzymanej wartości nie należy traktować jako ostatecznej, ponieważ największym źródłem niepewności pozostaje pozostała frakcja NFE w ilości 193,2 g/kg SM, dla której brak jest bezpośrednich danych eksperymentalnych dotyczących składu chemicznego, strawności oraz charakteru wykorzystania energetycznego. To właśnie współczynniki przyjęte dla tej frakcji znacząco wpływają na końcową wartość NE2015. Dlatego obliczoną wartość 2439 kcal/kg SM warto rozpatrywać jako doprecyzowaną ocenę wartości energetycznej K2 przy obecnym zasobie danych eksperymentalnych, a dalsze określenie składu i fermentowalności nieskrobiowej frakcji węglowodanowej pozwoli podnieść dokładność oceny energii netto produktu w systemie CVB NE2015.





